Składka zdrowotna, ZUS

Składka zdrowotna 2026 – ile wynosi, dlaczego wzrosła i jak rozliczyć ją za rok 2025.

Jeśli prowadzisz jednoosobową działalność gospodarczą i zauważyłeś, że Twoja składka zdrowotna wzrosła do 432,54 zł miesięcznie – to nie błąd.

To efekt zmiany przepisów obowiązujących od lutego 2026 roku.

W tym artykule wyjaśniamy:

  • skąd wynika wzrost składki zdrowotnej,
  • ile zapłacisz w zależności od formy opodatkowania,
  • jak prawidłowo rozliczyć składkę zdrowotną za 2025 rok,
  • jak odzyskać nadpłatę z ZUS.

Najważniejsze informacje w temacie obliczania składki zdrowotnej w 2026 roku

  • Minimalna składka zdrowotna od lutego 2026 wynosi 432,54 zł miesięcznie (wzrost z 314,96 zł w styczniu).
  • Wzrost wynika z powrotu do 100% minimalnego wynagrodzenia jako podstawy składki (w 2025 było to 75%).
  • Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 należy złożyć do 20 maja 2026.
  • Wniosek o zwrot nadpłaty (RZS-R) należy złożyć do 1 czerwca 2026.
  • Zwrot środków następuje maksymalnie do 3 sierpnia 2026.
  • Planowana reforma składki zdrowotnej została zawetowana i nie weszła w życie.

Dlaczego składka zdrowotna wzrosła w 2026 roku?

Zmiana nie wynika z nowej reformy, ale z powrotu do wcześniejszych zasad.

W 2025 roku obowiązywał mechanizm łagodzący:

  • minimalna podstawa składki = 75% minimalnego wynagrodzenia

Od lutego 2026:

  • minimalna podstawa = 100% minimalnego wynagrodzenia
  • minimalne wynagrodzenie wynosi 4 806 zł (brutto)
  • składka zdrowotna = 9% tej kwoty = 432,54 zł

W praktyce oznacza to wzrost minimalnej składki o około 37%.

Dla przedsiębiorców z wyższym dochodem nic się nie zmienia – składka nadal liczona jest od rzeczywistego dochodu (skala/liniowy) lub przychodu (ryczałt), ale nie może być niższa niż minimum.

Składka zdrowotna 2026 – ile zapłacisz? Skala podatkowa. Podatek Liniowy. Ryczałt.

Stan prawny: kwiecień 2026

Forma opodatkowania Sposób naliczania Minimalna składka
Skala podatkowa 9% dochodu 432,54 zł
Podatek liniowy 4,9% dochodu 432,54 zł
Karta podatkowa 9% minimalnego wynagrodzenia 432,54 zł
Ryczałt do 60 tys. 60% przeciętnego wynagrodzenia × 9% 498,35 zł
Ryczałt do 300 tys. 100% przeciętnego wynagrodzenia × 9% 830,58 zł
Ryczałt powyżej 300 tys. 180% przeciętnego wynagrodzenia × 9% 1 495,04 zł

Kwoty dla ryczałtu obliczone na podstawie przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez GUS za IV kwartał 2025.

Jak naliczana jest składka zdrowotna przy ryczałcie?

W trakcie roku możesz stosować jedną z dwóch metod:

  1. Narastająco (na bieżąco)
    • Składka zależy od przychodów osiąganych w trakcie roku:
      • przekroczenie progu → wyższa składka,
      • w rozliczeniu rocznym → możliwa dopłata lub nadpłata.
  2. Na podstawie poprzedniego roku
    • płacisz składkę według przychodu z poprzedniego roku,
    • po zakończeniu roku następuje wyrównanie.

Ten wariant jest dostępny tylko dla przedsiębiorców, którzy prowadzili działalność przez cały poprzedni rok.

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025

Termin: 20 maja 2026

Rozliczenia dokonujesz w dokumentach ZUS:

  • ZUS DRA – jeśli prowadzisz działalność samodzielnie,
  • ZUS RCA – jeśli zatrudniasz pracowników lub współpracowników.

Kogo dotyczy?

  • skala podatkowa,
  • podatek liniowy,
  • ryczałt.

Nie dotyczy podatników na karcie podatkowej – składka zdrowotna nie podlega rocznemu rozliczeniu w ZUS.

Okres rozliczenia dla skali podatkowej i ryczałtu – najczęstsze źródło błędów

  • skala i liniowy: luty 2025 – styczeń 2026
  • ryczałt: styczeń – grudzień 2025

To jedna z najczęstszych przyczyn błędów w rozliczeniach.

Jak samodzielnie rozliczyć składkę zdrowotną – krok po kroku

Krok 1: Sprawdź wpłaty

Pobierz z PUE ZUS zestawienie składek za 2025 rok.

Krok 2: Oblicz należną składkę

  • skala: 9% rocznego dochodu
  • liniowy: 4,9% rocznego dochodu
  • ryczałt: stała kwota × 12

👉 Nie mniej niż suma minimalnych składek za dany okres.

Krok 3: Porównaj

  • nadpłata → możesz odzyskać środki
  • niedopłata → dopłata do 20 maja 2026

Krok 4: Wniosek o zwrot (RZS-R)

  • generowany automatycznie w PUE ZUS,
  • należy go sprawdzić, podpisać i wysłać.

Termin: do 1 czerwca 2026 (w praktyce do 2 czerwca 2026)

Brak wniosku = nadpłata zostaje w ZUS i zostaje zaliczona na przyszłe składki.

Najczęstsze błędy przedsiębiorców

  • brak złożenia wniosku o zwrot nadpłaty,
  • pomylenie okresu rozliczeniowego,
  • nieuwzględnienie zawieszenia działalności,
  • błędne rozliczenie miesięcy chorobowych,
  • nieprawidłowa forma opodatkowania.

Uwaga na phishing

W okresie rozliczeń rośnie liczba fałszywych wiadomości podszywających się pod ZUS.

Pamiętaj:

  • ZUS kontaktuje się elektronicznie tylko przez PUE,
  • nie klikaj w linki z SMS-ów i e-maili,
  • zawsze loguj się bezpośrednio do systemu.

Co ze składką zdrowotną w 2027 roku?

Na moment publikacji brak zmian systemowych.

Jeśli wzrośnie minimalne wynagrodzenie, automatycznie wzrośnie również minimalna składka zdrowotna.

Potrzebujesz pomocy z rozliczeniem składki?

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej to obszar, w którym łatwo o kosztowny błąd.

W Solus Finance Partner:

  • sprawdzamy poprawność rozliczeń,
  • przygotowujemy deklaracje ZUS,
  • składamy wnioski o zwrot nadpłaty,
  • pilnujemy terminów,
  • doradzamy w wyborze najkorzystniejszej formy opodatkowania.

Zadzwoń do nas lub napisz i sprawdź, czy masz nadpłatę do odzyskania.

Informacja prawna

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej, podatkowej ani finansowej.
Stan prawny: kwiecień 2026.

Każda sytuacja przedsiębiorcy jest inna – przed podjęciem decyzji warto skonsultować się z księgową lub doradcą podatkowym.

Podobne artykuły
ZUS
Wakacje składkowe ZUS – czas się kończy